Reportage "Envoyé Spécial" (France Télévision) onderzocht kinderarbeid op de cacaoplantages in Ivoorkust

Ivoorkust is de grootste cacaoproducent ter wereld. Het land heeft “serieuze inspanningen geleverd om deze wantoestand een halt toe te roepen. Er werden scholen gebouwd en de cacaoboeren kregen een opleiding. Overal wordt er via berichten op tv aan herinnerd dat kinderarbeid verboden is. En toch is er geen einde gekomen aan de uitbuiting van kinderen.”

In het uiterste westen van Ivoorkust, dicht bij buurland Liberia in een beschermd stuk regenwoud op acht uur rijden van de hoofdstad, zag journalist Paul Moreira kinderen die soms vijf jaar lang gratis (!) werken op clandestiene plantages, voordat ze zelf een klein lapje grond krijgen dat ze kunnen bewerken. Op die manier kunnen ze dan iets meer dan een schamele 200 euro per jaar verdienen. De kinderen komen van Burkina Faso naar Guiglo. Hun ouders hebben hen verkocht voor 200.000 CFA-frank (300 euro) om in de cacaoplantages te werken. Dat bedrag is een gemiddelde want zoals een kindersmokkelaar het tijdens de reportage verwoordt: “Net als schapen hebben ze niet allemaal dezelfde prijs.” De vaak zeer jonge kinderen komen elkaar tegen op de paden in de plantages met sproeiers vol chemische producten op de rug. Zij sproeien glyfosaat op grote schaal zonder enige vorm van bescherming om het onkruid te verdelgen, vóór ze de vegetatie in brand steken en cacaobomen in de plaats planten. 

In amper één week tijd ontdekte Paul Moreira in de bossen van het zuidoosten van Ivoorkust “alle misdaden die de industrie had beloofd te zullen uitroeien: slavernij, kinderarbeid en vernietiging van de natuur.” Bovendien komen de zakken cacao in het klassieke cacaocircuit terecht. Er is geen traceerbaarheid, de zakken dragen geen etiketten en worden voornamelijk geleverd aan Cargill, die de cacao vervolgens doorverkoopt aan de grote chocolademerken.

Ook in andere delen van het land gaan niet alle kinderen naar school. De cacaoproducenten kunnen zich dat vaak niet veroorloven. Volgens een studie van het Frans ontwikkelingsagentschap en Barry Callebaut [1] verdienen zij gemiddeld 0,86 euro per dag. De reportage herinnert eraan dat dit in de jaren ‘80 het driedubbele was en stelt de vraag: “Wat als de enige manier om kinderarbeid in de cacaoplantages uit te roeien nu eens gewoon een verhoging van de cacaoprijs was?”. 

Ondertussen, terwijl een groot aantal producenten een hongerloon verdient, doen de grote spelers uit de cacao-industrie nog steeds gouden zaken. Twee voorbeelden uit de vele: de nettowinst van Cargill is 9 % gestegen tijdens het belastingjaar 2017-2018. “De winsten in Food Ingredients & Applications zijn gestegen, dankzij de uitzonderlijke prestaties van de cacao en de chocolade”, zo luidt het jaarverslag van de onderneming [2]. Van zijn kant noteerde Barry Callebaut tijdens dezelfde periode een stijging van de winst met 31 %.[3]

De reportage van Paul Moreira en Pedro Brito Da Fonseca (in het Frans) vindt u hier


1. Gaëlle Balineau (AFD) Safia Bernath (Barry Callebaut), Vaihei Pahuatini, Cocoa farmers’ agricultural practices and livelihoods in Côte d’Ivoire, Insights from cocoa farmers and community baseline surveys conducted by Barry Callebaut between 2013 and 2015, Technical notes, AfD.
2. https://www.cargill.com/doc/1432124831909/2018-annual-report.pdf
3.https://www.confectionerynews.com/Article/2018/11/07/Barry-Callebaut-ann...