Eerlijke handel: Prijzen en premies

Eerlijke prijs en minimumprijs

Een eerlijke prijs is een prijs die wordt betaald aan de producenten om hen een eerlijk loon te garanderen (in de lokale context). Die prijs moet de productiekosten dekken en waardige levensomstandigheden mogelijk maken.

Voor vele eerlijke producten zoals koffie, cacao of bananen bestaat er een vaste minimumprijs om de duurzame productiekosten te dekken voor dat product in die regio, en om onstabiliteit gelinkt aan volatiele prijzen op de internationale grondstoffenbeurzen te vermijden. Deze prijs wordt vastgesteld en van tijd tot tijd herbekeken door organisaties als Fairtrade International.

Wanneer de marktprijs van een product hoger ligt dan deze minimumprijs, dan wordt de marktprijs betaald, met daarbovenop de ontwikkelingspremie (zie hieronder). Maar als de marktprijs onder deze minimumprijs ligt, dan wordt de minimumprijs betaald, plus de ontwikkelingspremie. De minimumprijs van de eerlijke handel is een vangnet dat de producenten beschermt tegen al te grote prijsschommelingen op de grondstoffenmarkt.


Premie van eerlijke handel

De premie van eerlijke handel is een bijkomende som die aan de producenten wordt gestort bovenop de betaling van hun producten.

Die som bedraagt gewoonlijk tussen de 10 en 15 % van de minimumprijs. Ze wordt gestort in een gemeenschappelijk fonds voor arbeiders en/of boeren en is bestemd om hun sociaaleconomische omstandigheden en hun leefmilieu te verbeteren. De arbeiders en/of boeren beslissen zelf over hun prioriteiten: onderwijs of gezondheid voor hun kinderen, verbetering van hun productieactiviteiten of de bouw van infrastructuur zoals wegen en bruggen voor hun gemeenschap.

Naast de premie van eerlijke handel heeft Fairtrade International een biopremie ontwikkeld. Die wordt berekend op basis van het verschil in exploitatiekosten tussen de traditionele en de biologische landbouw. De premie wordt pas uitbetaald nadat de overgang naar biologische landbouw compleet is. Het is een soort van beloning voor de gedane investeringen, om in de loop van de tijd de extra kosten te dekken die de biologische landbouw meebrengt (met name meer arbeid).