De beschikbaarheid van duurzame cacao in Belgische supermarkten

Dit onderzoek van Facts Figures Future in opdracht van het Trade for Development Centre wil een overzicht geven van de huidige en toekomstige beschikbaarheid van duurzame cacaoproducten in het assortiment van de grotere Belgische supermarktketens.

Cacao werd verdeeld in 3 productgroepen:

Cacaopoeder: Het onderzoek spitst zich toe op cacaopoeder in pakjes van 250 tot 1000 gram.
Chocoladepasta: Het onderzoek betreft chocoladepasta in potten van 200 tot 1000 gram.
Chocoladerepen: Het onderzoek focust op pure of melkchocoladerepen in verpakkingen van 75 tot 200 gram zonder toegevoegde ingrediënten en smaken. Pralinérepen zijn eveneens uitgesloten.

Er wordt rekening gehouden met alle verschillende verpakkingen en merken, en met verschillende verpakkingen van hetzelfde merk.

Het woord "duurzaam" is voor interpretatie vatbaar. Dit onderzoek omvat alle bovenvermelde cacaoproducten met een duurzaam label, zoals UTZ Certified, Rainforest Alliance, Max Havelaar/Fairtrade, of een biolabel zoals dat van de EU, Agriculture Biologique (AB) of EKO.

Aandeel duurzame cacaoproducten per supermarkt

Cacaopoeder
Het gemiddelde aandeel duurzame cacaopoeder in de Belgische supermarktassortimenten bedraagt 7,4 %. De percentages variëren enorm van supermarkt tot supermarkt. Lidl is de absolute koploper; 50 % van zijn cacaopoeder is duurzaam. Colruyt bekleedt de tweede plaats met 20 %, op de voet gevolgd door Spar met 10 % en Delhaize met 8,7 %. De andere supermarkten uit dit onderzoek verkochten geen duurzaam cacaopoeder.

Chocoladepasta
Het gemiddelde aandeel duurzame chocoladepasta is 3 %. Ook hier variëren de percentages aanzienlijk per supermarkt. Cora bijt de spits af (15 %), gevolgd door Colruyt (9,1 %), Delhaize (8 %) en Carrefour (3,8 %). De andere supermarkten uit dit onderzoek verkochten geen duurzame chocoladepasta.

Chocoladerepen
Het gemiddelde aandeel duurzame chocoladerepen is 17 %. Lidl heeft het grootste aanbod duurzame chocoladerepen (50 %). Andere supermarkten schommelen rond de 20 %: Intermarché (24 %), Cora (20 %), Champion (19 %), Delhaize (19 %) en Colruyt (16 %). Aldi en Match zijn de enige die geen duurzame chocoladerepen verkopen.

Schapruimte
Wanneer de consument beslist welke pot chocoladepasta hij koopt, spelen niet enkel de beschikbare merken en volumes een rol in het beslissingsproces maar ook de schapruimte die aan elke verpakking is toebedeeld.
In sommige supermarkten verschilt de schapruimte, vergeleken met de verscheidenheid van de aangeboden potten, aanzienlijk. Zo was bijvoorbeeld 4 % van de bij Carrefour aangeboden verpakkingen duurzaam, maar was slechts 1 % van het totale aantal verpakkingen in de rekken duurzaam. Bij Delhaize bedroegen deze percentages respectievelijk 8 % en 4 %. Dit is voornamelijk te wijten aan de populariteit van Nutella. In heel wat supermarkten vulden Nutella-potten de helft van de schapruimte toebedeeld aan chocoladepasta.

Verwachtingen voor de toekomst

Hoewel de Belgische consument steeds meer begaan is met milieu- en sociale gevolgen van de voedselproductie, is er weinig vraag naar duurzame cacaoproducten in grote hoeveelheden. De Belg lijkt meer bezorgd om de leef- en werkomstandigheden van de mensen in cacaoproducerende landen dan om milieukwesties.

De laatste jaren hebben de cacaoverwerkende bedrijven geïnvesteerd in duurzaamheidsstructuren zoals UTZ Certified en Rainforest Alliance. Maar België hinkt ver achterop ten opzichte van zijn buurlanden. De twee grootste cacaoproducerende bedrijven in Nederland en het Verenigd Koninkrijk (respectievelijk Verkade en Cadbury), hebben zich zo sterk geëngageerd in Fairtrade dat ze 100 % fairtradechocolade garanderen.
Barry Callebaut en Kraft Foods vergroten hun aanbod duurzame cacaoproducten op de Belgische markt. Beide werken nauw samen met Fairtrade, UTZ Certified, Rainforest Alliance en BIO.

Barry Callebaut bevestigt een groeiende Europese vraag naar gecertificeerde cacaoproducten in Europa. In 2009 steeg de vraag met 50 %; het aantal gecertificeerde cacaoproducten steeg met 12 %.