Koffie met het UTZ-label is goed ingeburgerd in Zwitserland en Nederland. Ook in België wordt het verkocht. De initiatiefnemers beschouwen hun label als een aanvulling van de klassieke systemen op eerlijke certificering.
Het certificeringsprogramma Utz Certified werd in 1997 in het leven geroepen door een Guatemalteekse koffieproducent en de Nederlandse brander Ahold Coffee Company met als doel de wederzijdse kennis tussen de verschillende spelers in de koffiehandel te verbeteren. De koffieplanter had een bedrijf dat te groot was voor de criteria van fair trade. De koffiebrander meende dat slechts 5 % van de consumenten in het Noorden echt bereid was om biologische en/of eerlijke koffie te kopen.
De twee stichters stelden een bestek op dat elke koffieproducent kan onderschrijven: redelijk gebruik van pesticiden, beheersing van het verbruik van water en energie, bescherming van de rechten van de arbeiders, veiligheid op het werk, toegang tot gezondheidszorg voor de arbeiders en hun gezinnen, bescherming van de biodiversiteit, enz. Er werd extra nadruk gelegd op de traceerbaarheid.
Na certificering door een onafhankelijk organisme (IMO, Ecocert, enz.) mag de koffie het label Utz Certified dragen. Het bestek is onder meer geïnspireerd door de verdragen van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) en EurepGap (protocol voor goede landbouwpraktijken voor fruit en groente). Utz Certified mikt niet zozeer op de rechtstreekse ondersteuning van de ontwikkeling van kleine gemeenschappen dan wel op een verbetering van het professionalisme en de concurrentiepositie van de producenten. Zij worden tegelijk aangemoedigd om socialer en ecologischer te werk te gaan.
Utz Certified garandeert de uitkering van een (kleine) premie. Ze beloont de betere kwaliteit van het product en is dus afhankelijk van de productietechnieken, de traceerbaarheid, de smaak, enz. Utz Certified is lid van de rondetafel voor duurzame palmolie (RSPO) en verzekert de traceerbaarheid van de door RSPO gecertificeerde palmolie.
