Fair Trade in België

Fair Trade is beter bekend geworden bij het grote publiek en het aangeboden gamma wordt steeds groter, maar heeft Fair Trade echt een plaatsje veroverd in de boodschappentas van de Belgische consument?

Vòòr de oprichting van Oxfam Fair Trade in 2001 genereerde de Oxfam Fair Trade een zakencijfer van 8.111.314 EUR waarvan 90% werd gerealiseerd bij Oxfam Wereldwinkels en Oxfam Magasins du Monde. In 2002 verhoogde de omzet van Oxfam Fairtrade al met 23,88% tot 9 379 591. De daaropvolgende jaren ging de verkoop door op hetzelfde elan om in 2005 een omzet te realiseren van 17.2 miljoen Euro, hetgeen een stijging betekent van 110% tegenover het jaar 2002. Alle distributiekanalen hebben bijgedragen tot deze vooruitgang. Het beste bewijs hiervan is dat hoewel de omzet van de Oxfam Wereldwinkels en Magasins du monde steeds is blijven stijgen, met een recordomzet van 9 288 000 EUR in 2005, ze nu nog slechts 54% van de totale omzet genereren; De supermarkten vertegenwoordigen 14% van de totale omzet, oftewel 2 366 000.

Dit is hoeft niemand te verbazen gezien de manier waarop Carrefour, GB, Delhaize, Colruyt/Bioplanet, Match/Smatche, Alvo, Cora, Bioshop en vele andere levensmiddelenwinkels Oxfam Fairtrade producten in hun gamma hebben opgenomen. Grote consumenten zoals ministeries, de horeca en kleinere bedrijven vertegenwoordigen vandaag bijna 10% van de omzet, de resterende 20% resulteert uit de export.

Producten gecontroleerd door Max Havelaar realiseren 21% meer omzet

Het geschatte zakencijfer van de producten met Max Havelaar keurmerk bedroeg 21 miljoen euro (+21% tov 2004). Bijna 70% werd gerealiseerd via supermarkten. 9 op 10 bananen met Max Havelaar keurmerk worden in supermarkten verkocht. 50% van de rozen in Carrefour zijn fairtrade gecertificeerd, De distributie via supermarkten is cruciaal in de groei van fairtrade. 39% van de fairtradekenners denkt echter niet spontaan aan de supermarkt als een plek waar je fairtradeproducten kan kopen.

Max Havelaar en supermarkten
In 2005 groeide het aandeel van de bananen met Max Havelaar keurmerk tot 4,7% van de markt. Dit is 17% meer dan in 2004. De nieuwe producten zoals bloemen, mango’s, avocado’s, druiven en katoen, worden vrijwel enkel via supermarkten en kledingketens verkocht.
68 % van het omzetcijfer wordt gerealiseerd in klassieke winkelpunten (supermarkten, maar ook kleding- en bioketens) De rest wordt gerealiseerd in grootverbruik en in speciaalzaken, vnl wereldwinkels.

Fairtrade kenner kent verkooppunten nog onvoldoende*
4 op 10 fairtradekenners (m.b. de verantwoordelijken voor de gezinsaankopen die weten wat fairtrade is) weten niet spontaan dat ze die producten in de supermarkten kunnen kopen zoals Carrefour, Super GB, Super GB partner, Delhaize, AD-Delhaize, Proxi-Delhaize, City-Delhaize, Colruyt, Makro, Spar, Smatch, Alvo, Cora, Match, Co-Markt en Champion. 9 op 10 van die kenners denkt wel spontaan aan de wereldwinkel als verkooppunt.

Eén van de belangrijkste opgegeven redenen om geen fairtrade te kopen (26.5%) heeft te maken met de distributie. “Niet aanwezig waar ik boodschappen doe” of “moeilijk beschikbaar” geeft men als reden op.

Delhaize, Carrefour en Colruyt bevestigen groei.
“Delhaize biedt de consument een 40-tal producten aan met Max Havelaar keurmerk, waarvan 20 onder het eigen huismerk. Voor 2005 realiseerden we 25% meer omzet met deze producten, zowel in omzet als in volume, “ zegt Roeline Ham, kwaliteitscoördinator van Delhaize.

Carrefour - GB heeft een breed gamma fairtradeproducten en introduceerde in september 2005 als eerste de fairtraderozen. Op jaarbasis hoopten we 3 miljoen rozen te verkopen. Nu reeds blijkt dat we dit zeker gaan overstijgen. De verkoop van de rozen met Max Havelaarkeurmerk is al goed voor 50% van al de rozen in Carrefour-GB” , communicatieverantwoordelijke Geneviève Bruynseels.

“Ook Colruyt ziet de fairtradeproducten in volume stijgen. Rond 10% meer koffie en ongeveer 30% meer chocolade en bananen met het Max Havelaar keurmerk.” aldus Koen Demaesschalck van Colruyt.


Enkele jaarresultaten op een rij in België
- 50 merken die producten met het keurmerk aanbieden (+32% tov 2004). De bekendste nieuwelingen in 2005 zijn La Redoute, Celio, Cora, Match en Brésor (koffiemerk van Paul Van Himst)
- 240 producten zijn er nu op de markt met het Max Havelaar keurmerk (+34% tov 2004)
- Bananen: 3.5 miljoen bananen (+17%), goed voor 4.7% marktaandeel
- Koffie: 912 ton (+5%)
- De Belg besteedde gemiddeld 2,23 euro aan producten met Max Havelaar keurmerk. In 2004 bedroeg dit 1,8 euro.
- 6 op 10 (van degene die meestal de gezinsaankopen doet) weet wat fairtrade betekent
- 1 op 2 kent Max Havelaar (van degene die meestal de gezinsaankopen doet). In Vlaanderen is dit 67% procent.

Dirk Steurs
Max Havelaar
www.maxhavelaar.com

Roeline Ham, coördinatrice kwaliteit bij Delhaize stelt: ‘Delhaize biedt een veertigtal producten aan met het Max Havelaar label, waarvan 20 onder het eigen merk. In 2005 was er een stijging van 50% in zowel omzet als volume.’

Geneviève Bruynseels, verantwoordelijke communicatie bij Carrefour legt uit: ‘Carrefour-GB biedt een breed gamma aan van Fair Trade producten en was de eerste, in September 2005, om rozen toe te voegen aan dat gamma. We hoopten dit jaar zo’n 3 miljoen rozen te verkopen.; maar het is nu al duidelijk dat dit cijfer zal worden overschreden. De verkoop van rozen met het Max Havelaar logo vertegenwoordigt momenteel 50% van het totaal verkochte rozen bij Carrefour-GB.’

Koen Demaesschalk stelt in naam van Colruyt dat: ‘ Ook bij Colruyt  de verkoop van Fair Trade producten de is hoogte in gegaan. Vorig jaar verkochten we bijna 10% meer koffie en ongeveer 30% meer chocolade en bananen met het Max Havelaar label. ‘

Niettegenstaande deze bemoedigende resultaten, is er nog veel werk aan de winkel en de groeimarge in de supermarkten blijft zeer belangrijk. Het aandeel van Fair Trade producten blijft nog steeds zwak op de Belgische markt, zeker in vergelijking met de cijfers van onze buurlanden.

In Groot-Brittannië worden meer en meer Fair Trade producten opgenomen in de rekken van de grootse supermarktketen, Tesco, en die van haar rivalen: Sainsbury’s en Marks & Spencer. Belangrijk is dat niet enkel levensmiddelen worden aangeboden: er is ook kleding beschikbaar, zoals sokken of T-shirts. Inmiddels verkoopt Marks & Spencer zelfs al de thee in haar aanbod onder het Fair Trade label. De ketens Tesco en Co-op hebben recent aangekondigd dat ze voor een nieuwe primeur zullen zorgen door ‘eerlijk’ nootjes op de markt te brengen.

Sainsbury’s, de derde supermarktketen van het land heeft van haar kant beslist om de eerste ‘eerlijke’ babyvoeding op de markt te brengen met bananen en mangopuree.

De treinmaatschappij Virgin Trains, één van de onderdelen van de Virgin Group onder miljardair Richard Branson die opereren in het Oosten van het land, heeft aangekondigd dat alle warme dranken die verkocht worden aan de reizigers zullen voortkomen uit de eerlijke handel.

Ook de winkelketen Lidl zal in Duitsland vanaf Juni 2006 beginnen met het aanbieden van Fair Trade producten in haar vestigingen aldaar. Lidl zal onder het ‘Fairglobe’ label een heel gamma ‘duurzame’ producten aanbieden. Het zal in de eerste plaats gaan over Koffie (bio-en oplosbaar), bananen, biologische honing, sinaasappelsap, chocolade en rietsuiker. Deze producten zullen slechts lichtjes duurder geprijsd zijn dan het traditionele assortiment. Lidl werkt samen met het label Transfair en samen organiseren ze verscheidene acties om deze producten te promoten.

In 1997 werd het FLO (Fair Trade Labelling Organisation) opgericht als een internationaal controleorgaan met als doel de duurzame ontwikkeling van gemarginaliseerde producenten in het Zuiden mogelijk te maken.

Hun meest recente rapport spreekt van maar liefst 1 miljoen producenten, hun personeel en familieleden die hun levenskwaliteit verbeterd zagen door het labellen van Fair Trade producten. De meerprijs maakt het mogelijk om de kinderen naar school te sturen, toegang te verkrijgen tot gezondheidszorg of om een pensioensverzekering te regelen. In 2004 heeft de gelabelde Fair Trade ongeveer 100 miljoen dollar extra opgeleverd voor de producenten, dankzij een detailverkoop geschat op 1 miljard dollar. Vergeleken met 2003 is dit een verhoging met 49%.