Overbevissing, de zeeziekte

Is verantwoorde visserij de remedie ?

Onze Planeet is blauw, maar ze is zeeziek. Volgens het WWF (World Wide Fund for Nature), zijn “40% van de wereldoceanen ernstig aangetast door menselijke activiteit.”
Waarom? Volgens de milieuorganisatie zijn de drie hoofdoorzaken: het stijgen van de zeetemperatuur, destructieve visserijmethodes en vervuiling. Voor de FAO is er duidelijk sprake van overbevissing: “het merendeel van de stocks voor de 10 voornaamste soorten – wat overeenkomt met ongeveer 30% van de wereldproductie in visvangst – wordt overgeëxploiteerd of maximaal geëxploiteerd.” Volgens Greenpeace is het nog erger gesteld. Als we zo verdergaan is er tegen 2048 geen vis meer in de zee.

De gevolgen worden vooral in de landen in het Zuiden gevoeld. Ambachtelijke visserij biedt 80% rechtsreekse en onrechtstreekse tewerkstelling en zorgt voor 80% van de vistoevoer voor menselijke consumptie. Geconfronteerd met overexploitatie stellen lokale gezinnen zich tevreden met minderwaardige vangst terwijl het merendeel van de vis naar Europa vertrekt. Vis wordt alsmaar schaarser langs de kusten en de vissers gebruiken hun prauwen niet langer om vis te vangen maar om naar andere oorden te vluchten. Zijn initiatieven ten voordele van duurzame visserij (gedragscode van de FAO, MSC, Naturland en andere labels,...) dan een oplossing? De uitbouw van deze visserijsector wordt in ieder geval met veel uitdagingen geconfronteerd. Bewustmaking van burgers over de impact van hun consumptiekeuzes is daar één van. De brochure van het Trade for Developpement Centre overloopt, samen met actoren van het terrein, die verschillende vragen.

[U kan ze gratis downloaden]

Biologische landbouw in de landen van het Zuiden

Kansen voor duurzame ontwikkeling?

Vormen de productie en commercialisering van bioproducten een opportuniteit voor de boeren in het Zuiden?
Het ontbreekt niet aan argumenten voor deze productiewijze: een beter inkomen, meer arbeidskrachten, grotere economische onafhankelijkheid, behoud van de biodiversiteit, gezondheidsgaranties, ...

Maar het ontwikkelen van een biologisch productiecircuit in de landen van het Zuiden stelt ook de nodige problemen. Wil deze beweging uitgroeien tot een betrouwbaar alternatief voor het huidige landbouwmodel, dan moet de consument overtuigd worden van de voordelen ervan en dat zowel in het Noorden als in het Zuiden zelf. Certificatie – zeg maar een systeem van labels – is de drijvende kracht bij het overtuigen van de consument dat de ingevoerde producten inderdaad van biologische oorsprong zijn. Maar certificatie heeft ook een kostprijs. Zal die gecompenseerd kunnen worden door de toegang tot nieuwe markten? En hoe een certificatiesysteem, zoals het nu door onafhankelijke instellingen georganiseerd wordt, aanpassen om tegemoet te komen aan de wensen van talrijke landbouworganisaties die hun eigen controlesysteem wensen te valoriseren?

Biocertificatie mondt zeer vaak uit in afzet via de grootdistributie, waarvan we ons kunnen afvragen of die voor de levensomstandigheden van de producenten in het Zuiden een opportuniteit dan wel een risico vormt? Aan de ontwikkeling van een internationaal biohandelscircuit zitten ook ecologische aspecten.

Terwijl het milieu in het productiegebied er wel bij vaart, doet het transport van de producten over die lange afstanden dat gunstige effect op mondiaal niveau misschien weer teniet?

Dat is de vraag die we ons hier stellen, samen met de mensen op het terrein die op dit moment daadwerkelijk de bakens aan het uitzetten zijn voor een biolandbouw als volwaardige motor van ontwikkeling.

[Bekijk de brochure]

Onderzoek naar het CSR beleid van Europese supermarkten

De organisatie “Consumers International” (CI) heeft, in samenwerking met 8 nationale consumentenorganisaties (waaronder het Belgische Test-Aankoop) een onderzoek gedaan naar het CSR beleid (Corporate Social Responsibility) van Europese supermarkten, en naar de werkomstandigheden en ‘eerlijke’ relaties die ze onderhouden met de ontwikkelingslanden inzake hun aankoopketen. Dit rapport kwam tot de conclusie dat heel wat supermarkten zich verbinden tot menswaardige werkomstandigheden voor alle producenten in de aankoopketen, terwijl ze eigenlijk geen adequate maatregelen getroffen hebben voor de monitoring en de training van leveranciers.

[ Bekijk het rapport (ENG) ]

Is eerlijke handel een duurzame handel?

Een publicatie van het Trade for Development Centre

Bedrijven en organisaties worden steeds meer bevraagd naar hun maatschappelijk gedrag en welke inspanningen ze leveren om hun ecologische impact te verminderen. Ook eerlijke handel, een handel die respect voor mens en milieu vooropstelt, krijgt steeds vaker vragen over zijn impact op het milieu. Welke engagementen gaat fairtrade aan tegenover onze planeet? Fairtrade wil het bestaan van de boeren in het Zuiden verbeteren, maar is dit een reden om onze planeet te vervuilen zonder zichzelf hierbij verder in vraag te stellen?
De brochure ‘Is eerlijke handel een duurzame handel?’ gaat dieper in op de verhouding die bestaat tussen eerlijke handel en het milieu.

[ Bekijk de brochure ] 

Opiniepeiling over eerlijke en duurzame handel - GfK, september 2009

Het Trade for Development Centre liet een opiniepeiling uitvoeren (door GfK) bij de Belgische bevolking om te weten te komen hoe de Belg denkt over eerlijke handel en duurzame handel, en hoe die mening evolueert door de jaren heen. Een aantal bevindingen voor 2009: de bekendheid van eerlijke handel stagneert, de meeste Belgen begrijpen niet goed wat duurzame handel is en iedereen kent biologische producten.

Download de samenvatting
Download het volledige rapport