Het AFTF (Asia Fair Trade Forum)is een groepering van zowat 81 KMO's die de Aziatische leden zijn van de 'International Fair Trade Association' (IFAT) - de wereldwijde ledenorganisatie voor eerlijke handel. De meeste leden van AFTF zijn producenten van artisanaat - een sector die veel minder commercieel gezond is dan de voedselbedrijven binnen de eerlijke handel. Het bedrijfsmodel van deze sector is de voorbije veertig jaar vrijwel ongewijzigd gebleven en heeft - uiteraard - behoefte aan originele ideeën.

De moeilijkheden ten gevolge van de crisis op het gebied van artisanaat waren een van de belangrijkste drijfveren voor de Aziatische leden om zowat vier jaar geleden hun eigen regionale organisatie op te zetten - een initiatief dat sindsdien is gevolgd door de andere zuidelijke regio's van IFAT in Afrika en Latijns Amerika. AFTF besefte dat de leden nood hadden aan versterking op het vlak van commerciële vaardigheden om het succes van hun collega's in de voedselbranche te kunnen evenaren. Daartoe moeten zij vooral (net zoals hun collega's in de fair trade voeding) geleidelijk aan doorbreken op de enorme mainstream markt van geschenkartikelen en modeaccessoires in Europa. Waarschijnlijk zal deze doorbraak (jammer genoeg) moeten gebeuren met nieuwe handelspartners uit de mainstream sector, aangezien de meeste IFAT-leden uit het Noorden ervoor gekozen hebben om zich te blijven toeleggen op het volkomen te rechtvaardigen netwerk van wereldwinkels over Europa, die evenwel maar een beperkt volume kunnen afzetten, in plaats van als groothandelaars actief te worden op de ruimere markten van het mainstream circuit. Kort gezegd - het Zuiden wil toegang tot betere markten en heeft de vaardigheden nodig om dat te kunnen doen.

De voorbije drie jaar heeft AFTF financiering gevonden om een programma te lanceren met de medewerking van vrijwillige organisatiedeskundigen uit de mainstream sector. Een van de algemene bevindingen van dit programma is dat bijna alle lid-KMO's in ongezonde mate afhankelijk zijn van IFAT-leden uit het Noorden en meestal niet over de commerciële vaardigheden beschikken om op eigen kracht door te breken op nieuwe markten. Maar aangezien eerlijke handel toch de bedoeling heeft de onafhankelijkheid te bevorderen en echt gestalte te geven aan de woorden "Trade - not Aid" (Handel - geen hulp), heeft het bestuur van AFTF beslist om maatregelen te nemen om de commerciële (en creatieve) capaciteiten van zijn leden te versterken.

Tijdens hun werk stelden de deskundigen vast dat de KMO-leden een vrij beperkte "cultuur op het gebied van bedrijfsprestaties en het meten van de resultaten" hebben in vergelijking met mainstream KMO's. Dit betekent dat zij niet echt een goed inzicht hebben in hun markten in het Noorden, velen zetten niet eens elk jaar de nodige stappen om een basisbegroting of een marktplan uit te werken en leggen voor zichzelf geen "spannende maar realistische" doelstellingen vast op het gebied van omzet, volume en rendabiliteit. Bovendien zijn zij - door dit gebrek aan relevante "meetgegevens" die zo normaal zijn voor alle ondernemingen uit de mainstream - daardoor niet in staat om objectieve doelstellingen voor hun individuele prestaties of voor die van hun team vast te leggen. Deze essentiële bedrijfsprocessen vormen nochtans een integraal onderdeel van het creëren van een "cultuur van succes", die toch noodzakelijk is om het bedrijf op een zakelijke wijze vooruitgang te laten maken (wat in geen geval in strijd hoeft te zijn met de principes van eerlijke handel).

Om dit gebrek op te vangen, wordt de financiering van het Belgische FT Centre gebruikt voor de aanmaak van lesmateriaal voor een vijfdaagse workshop met overnachting voor de financiële beheerders van de leden van AFTF, en voor de uitvoering van de vorming en voor de noodzakelijke software en begeleiding om deze essentiële bedrijfsdiscipline aan te brengen en te laten toepassen in de bedrijven die lid zijn van AFTF. Deze vorming zal (via een afzonderlijk gefinancierd programma) worden gecombineerd met strategisch advies op het vlak van marketing en planning, bedoeld voor de directeuren. Het materiaal en de gevalstudie waarmee zal worden gewerkt, zullen gebaseerd zijn op een echt voorbeeld van een belangrijk lid van IFAT uit het Zuiden dat momenteel probeert zijn bedrijfsprocessen en tegelijk de zo noodzakelijke financiële verslaggeving te moderniseren.

Als deze vorming later op het jaar zal zijn afgerond, zal het mogelijk zijn om - bijvoorbeeld - maandelijkse verkoopcijfers op te stellen, per productgamma, per exportklant en om de evolutie na te gaan in vergelijking met vorig jaar en in vergelijking met de begroting. Op basis daarvan zal de bedrijfsleiding in staat zijn om snel in te spelen op de evolutie van het bedrijf en tijdig in te grijpen indien dat nodig zou zijn. Het zal hen ook de mogelijkheid bieden om zinvolle discussies te voeren op basis van gegevens met hun huidige partners in het Noorden en ook met mogelijke nieuwe partners uit het mainstream circuit - doordat snel trends in de sector te erkennen en te ontdekken welke producten en gamma's meer winst opleveren en beter verkopen dan andere. Het gaat dus om een essentieel instrument om een zaak met succes te beheren.

Lawrence Watson Hoofdconsultant voor het Asia Fair Trade Forum .Lid van IFAT.