De internationale organisatie voor eerlijke handel (International Fair Trade Association) werd opgericht in 1989 en verenigt 220 organisaties in 59 landen. Het gaat om producentengroepen, organisaties voor alternatieve handel en andere eerlijke-handelsactoren in Afrika, Azië, Australië, Europa, Japan, Noord- en Zuid-Amerika. In januari 2004 lanceerde IFAT het FTO-label (Fair Trade Organization) een identificatielabel voor fairtradeorganisaties. Een essentieel kenmerk van dat label is dat het geen producten certificeert, maar organisaties. In België zijn Oxfam-Wereldwinkels/Oxfam-Magasins du monde en Sjamma erbij aangesloten. Dit label mag gebruikt worden door alle IFAT-leden die de zelfevaluatiefase van het monitoringproces al volledig hebben doorlopen.
Het monitoringsysteem
De eerste fase van het proces omvat de zelfevaluatie van de leden op basis van de regionaal ontwikkelde criteria en indicatoren. Het daaruit voortvloeiende rapport legt de graad van conformiteit vast aan de criteria en wordt om de twee jaar opgestuurd naar IFAT. De tweede fase is het wederzijdse onderzoek tussen de partners. De eerlijke-handelsorganisaties sturen het zelfevaluatierapport naar hun commerciële partners en geven hen op die manier de mogelijkheid om commentaar of kritiek te geven. Tot slot wordt elk jaar een bepaald percentage willekeurig gekozen leden gecontroleerd door een externe auditor. Die gaat na of het zelfevaluatierapport van een eerlijke-handelsorganisatie geloofwaardig is en voldoet aan de criteria. Het is ook een evaluatie van het waarborgsysteem van IFAT zelf. De invoering van dit systeem startte begin jaren 90, met de opstelling van een gedragscode door de leden, die in 1999 werd goedgekeurd. De consumenten moeten immers de waarborg krijgen dat de eerlijke-handelsactoren echt zijn wie ze beweren te zijn. Dit moet het imago van de leden beschermen en tegelijk de transparantie verbeteren. Bovendien heeft dit waarborgsysteem als doel de IFAT-leden te accrediteren. De criteria werden vastgelegd in 2001 en gevalideerd in 2002, op de Algemene Vergadering in Assisi (Italië). Daarnaast hebben de IFAT-leden tijdens vijf continentale bijeenkomsten een aantal regionale indicatoren ontwikkeld om die criteria aan te passen aan de lokale situatie. Er bestaan negen criteria voor eerlijke-handelsorganisaties: het creëren van opportuniteiten voor economisch achtergestelde producenten, transparantie en verantwoordelijkheid, competentieverwerving, de promotie van eerlijke handel, een eerlijk prijsbeleid, gelijkheid man-vrouw, correcte werkomstandigheden, verbod op kinderarbeid, respect voor het milieu. Lid worden van IFATAls u lid wilt worden van IFAT, moet u voldoen aan alle volgende voorwaarden: Al minstens twee jaar een commerciële activiteit uitoefenen en over een boekhouding beschikken Al minstens twee jaar wettelijk erkend zijn Een missie hebben Over volledige informatie beschikken, zoals een marketingfolder, een catalogus, een website enz. De gegevens doorgeven van drie peters die zich borg willen stellen voor uw organisatie of bedrijf. Wie zich kandidaat stelt in een land waar er al leden actief zijn, moet over een peter beschikken die al lid is. Wie zich daarentegen kandidaat stelt in een land dat momenteel geen enkel IFAT-lid heeft, mag betrouwbare peters aanstellen die vertrouwd zijn met eerlijke handel. Het kan daarbij gaan om niet-gouvernementele organisaties, andere eerlijke-handelsorganisaties, coöperaties, … Het lidmaatschap staat open voor: a. Eerlijke-handelsorganisaties Deze organisaties moeten eerlijke producten verhandelen als hoofdactiviteit. Ze moeten ook al handel gedreven hebben en over verkoopbewijzen beschikken om erkend te worden als eerlijke-handelsorganisatie. Daarvoor moeten hun inkomsten uit de verkoop van eerlijke producten minstens 50 % van hun totale inkomsten bedragen. b. Eerlijke-handelsnetwerken Deze netwerken zijn wettelijke entiteiten die in de eerste plaats moeten fungeren als nationale of internationale organisaties van eerlijke producenten en/of als eerlijke-handelsorganisaties. c. Organisaties die eerlijke handel ondersteunen Dit zijn eerlijke-handelsorganisaties die geen handel drijven, maar wel indirect geëngageerd zijn in eerlijke handel via promotie- en ondersteuningsactiviteiten. Die activiteiten kunnen consultancy, financiering, juridisch advies of netwerkvorming omvatten. d. Geassocieerde individuele leden Individuele onderzoekers, schrijvers, consultants en specialisten in hun domein kunnen IFAT ondersteunen door geassocieerd lid te worden. IFAT verwacht van hen dat ze actief zijn in eerlijke handel en in hun specifiek domein over ervaring en expertise beschikken die de leden van de organisatie ten goede kunnen komen. De lidmaatschapsbijdragen Het bedrag van de lidmaatschapsbijdragen is gebaseerd op twee elementen:
het soort lidmaatschap (eerlijke-handelsorganisaties, eerlijke-handelsnetwerken, organisaties die eerlijke handel ondersteunen of geassocieerde individuele leden) De controlekosten die alle leden moeten betalen. Certificatie van de fairtradeorganisaties Vanuit de vaststelling dat steeds meer gemarginaliseerde producenten geen toegang hebben tot de certificatie FLO/Max Havelaar, is IFAT momenteel een nieuwe certificatie aan het ontwikkelen. Die zou geen betrekking hebben op de producten, maar op de fairtradeorganisaties. Ze zou eind 2009 operationeel moeten zijn, na een testfase in Thailand en Kenia. Nieuwe internationale criteria zouden een reeks eisen moeten formuleren over de commercialisatievoorwaarden tussen enerzijds de producenten (landbouwers, ambachtslieden of arbeiders) en anderzijds de eerste kopers van de producten (uitvoerders, coöperaties of rechtstreekse invoerders). Deze criteria zouden gelden voor de hele organisatie, zowel in het Noorden als in het Zuiden, op voorwaarde dat de volgende principes integraal deel uitmaken van haar missie en haar praktijken: Markttoegang bieden voor gemarginaliseerde producenten Eerlijke en duurzame handelsbetrekkingen onderhouden De capaciteitsontwikkeling en emancipatie van de producenten bevorderen Een doorzichtig beleid voeren Duurzame ontwikkeling promoten. Na certificatie (volgend op een positieve audit van een onafhankelijke instelling) zou een organisatie een label mogen aanbrengen op haar producten - of het nu gaat om voedingsproducten of ambachtelijke producten - dat bevestigt dat ze geproduceerd en gecommercialiseerd zijn in eerlijke omstandigheden. Er dient zich dan ook een stevige concurrentiestrijd aan tussen de twee grote fairtradesystemen: enerzijds het zogenaamde "gelabelde" circuit (FLO), dat de producten certificeert, anderzijds het geïntegreerde circuit, dat via handelsbetrekkingen producentenorganisaties uit het Zuiden en fairtradeorganisaties uit het Noorden verenigt. Tenzij FLO de dreiging aanvoelt en met IFAT samenwerkt voor de externe audits van de organisaties. | 
